| حکایت باقی | روایات راوی | داستان‌سرا | جُنگ صدا | معرفی سایت |

 


۳۱ شهریور ماه ۱۳۹۰

ترانۀ «غوغای ستارگان» (امشب در سر شوری دارم)، در اصل خود، «ترانه‌ای سیاسی»، یا از «ترانه‌های معترض» نبوده و نیست. اما چون به تکرار در سلول و بندهای عمومی، توسط زندانیان سیاسی زمزمه و خوانده شده، جایگاهی ویژه در ترانه ـ سرودهای زندانیان سیاسی یافته است.
مجموعه‌ای فراهم از این ترانه‌ را در اجراهای متفاوت و با صدای خوانندگان مختلف بشنوید.
 

۲۴ شهریور ماه ۱۳۹۰
 

به سالگشت تیرباران «ویکتور خارا»
ترانه‌های او به ترجمه و دکلمۀ «احمد شاملو»

«ویکتور خارا»، گیتاریست، شاعر، آهنگساز و آوازخوان شلیایی برای ما ایرانیان نامی آشناست. اکثر ما اول‌بار نام و صدای او را در سالهای اول پس از انقلاب شنیده‌ایم. به ابتکار «سازمان انتشاراتی، فرهنگی، هنری ابتکار» و با صدای «احمد شاملو» که چند سروده ـ ترانه از او را ترجمه کرده بود. و این هشت سالی پس از مرگ «ویکتور خارا» در نیمۀ ماه سپتامبر سال ۱۳۷۳ بود.

«ویکتور خارا» که در جریان کوتادی «پینوشه» علیه دولت مردمی «آلنده» دستگیر شده بود را اما زمانی یافتند [شانزدهم سپتامبر (۲۴ شهریور ماه)] که جسد تیرباران شده‌اش با دست و دنده‌های شکسته کنار یکی از خیابانهای شهر رها شده بود. [ ادامه مطلب . . . ]
 

۹ شهریور ماه ۱۳۹۰

به نهمین سالگشت خاموشی «فرهاد مهراد»

نهم شهریور ماه، همچنین مصادف است با نهمین سال درگذشت «فرهاد مهراد»، مردی که با صدایی تلخ می‌خواند و یادش در خاطرات ما شیرین و روشن است.

چند ترانه از خوانده‌های او را همراه با متن شعر و صدای دکلمۀ شاعر بشنوید و بخوانید!
 

۵ شهریور ماه ۱۳۹۰

پنجم شهریور، سالروز تولد غلامرضا تختی

در ایران، حداقل در این نیم قرن اخیر، کسان زیادی نبوده‌اند که آنقدر بخت‌یار باشند تا در زمان حیات‌شان از آنها به گونه‌ای سزاوار و درخور قدردانی و تجلیل شده باشد.

تختی، از معدود و شاید اصلا تنها شخصیتی است که هم در زمان حیات، و هم بعد از وفات از احترام و جایگاهی شایسته و سزاوار در نزد مردم برخوردار بوده و هست. «تختی» به حق نورچشم مردم بود. [ ادامه مطلب . . . ]
 

۴ شهریور ماه ۱۳۹۰

به یادمان سالگشت درگذشت مهدی اخوان ثالث

«مهدی اخوان‌ثالث» (م. امید)، شاعر بود، ولی ترانه‌سرا نبود. به کلام دیگر، او شعری برای اجرا به شکل ترانه نسرود. آنچه اما بر اساس شعر یا بخشی از سروده‌ای از او خوانده شده، همه از سر انتخاب و ذوقِ هنرمندانی بوده است که کلام اخوان را برای ترانه‌شان برگزیده‌اند. گاهی البته با اجازه و رواید شاعر، و گاه نیز بی آگاهی و رخصت او.

مجموعه‌ای از اشعار «اخوان‌ثالث» را در ترانه‌های ایرانی بشنوید!
 

۲۳ مرداد ماه ۱۳۹۰

شصت و هفتمین سالگشت زادروز «علی حاتمی»

بیست و سوم مرداد هر سال، مصادف است با زادروز «علی حاتمی». کارگردان هنرمندی که در بارۀ او و کارهایش کم ننوشته‌اند. با جایگاه شایسته‌ای که او در تئاتر و سینمای ایران دارد و با شخصیتی که از او می‌شناسیم حتما که باز هم بیشتر و سزاوارتر از این‌ها در باره‌اش خواهند گفت و نوشت. گو اینکه انگار دیگر در بارۀ ساخته‌های او چیزی ناگفته نمانده و اهل نقد و نظر، گفتنی‌ها را از خوب و بد، همه را گفته و نوشته‌اند.

راوی این حکایات که منِ بنده باشم ـ گرچه آن سواد سینمایی و صلاحیت لازمی که باید را ندارم ـ اما به ارادتی که بوده و دارم؛ حرمتِ این روز و  خاطرۀ خوبِ آن مرد را با چند نمونه از تک‌گویی درخشانی که در فیلم‌هایش برای ما به یادگار گذاشت به‌جا می‌آورم.

روزی البته در بارۀ «تک‌گویی‌های ماندگار تئاتر و سینمای معاصر ایران» مفصل‌تر خواهم نوشت. دست به نقد گفته باشم: همانطور که خودتان هم می‌دانید سابقۀ «تک‌گویی‌های نمایشی» در تئاتر، به نمایشنامۀ «شهر قصه» اثر «بیژن مفید»، با اجرای «محمود استادمحمد» برمی‌گردد.

در سینما اما اولین «تک‌گویی» از آنِ برادر دیگر او، یعنی «بهمن مفید» است در اجرای اولین نقش سینمایی خود و فیلم «قیصر» و آن مونولوگ معروف سکانس قهوه‌خانه.

سال بعد از اکران فیلم «قیصر» و استقبال عمومی از آن، «علی حاتمی»، با بهره بردن از حضور اکثر بازیگرانِ فیلم «قیصر»، دومین فیلم سینمایی خود، «طوقی» را می‌سازد. ـ بازی «ناصر ملک‌مطیعی» و «بهروز وثوقی» و موسیقی «اسفندیار منفردزاده».

در یکی از صحنه‌های همین فیلم است که دومین «تک‌گویی ماندگار سینمای معاصر ایران» با بازی «بهروز وثوقی» و صدای «چنگیز جلیلوند» شکل می‌گیرد. صحنۀ «مستی و راستی» و واگویه‌های آسید مرتضی با خود در آیینه.

و چنین است که «تک‌گویی‌های سینمایی» باز به دست و قلم توانا و ظریفِ «علی حاتمی» در کارهای بعدی او ادامه و حضور دارد. سُنتی که بعدها در کار دیگران هم کم و بیش دیده‌ایم و می‌بینیم.

«علی حاتمی» را همانطور که «ایرانی‌ترین فیلم‌ساز سینمای ایران» خوانده‌اند؛ می‌توان استادِ بی‌بدیل خلقِ «تک‌گویی‌های ماندگار سینمای ایران» نیز دانست.

پس فعلا به این مختصر، بسنده کنیم تا بعد که در این باره و موضوع بیشتر بنویسم. یاد و خاطرِاتِ خوبِ «علی حاتمی» هم زنده و بخیر باد!

مجموعه‌ای از تک‌گویی‌های ماندگار علی حاتمی را در اینجا
بخوانید، ببینید، بشنوید!


۴ مرداد ماه ۱۳۹۰




گُل گُلدونِ
من شکسته در باد
تو بیا تا دلم نکرده فریاد
گُل شب‌بو دیگه شب بو نمی‌ده
کی گُل شب‌بو رو از شاخه چیده؟

* * *

کلام: فرهاد شیبانی
آهنگ: فریدون شهبازیان
ترانه‌خوان: سیمین غانم

در اینجا بشنوید!

 

۳۱ تیر ماه ۱۳۹۰
 

تازه‌ترین کار «اسفندیار منفردزاده»، موسیقی متن فیلم مستندی از «رضا علامه‌زاده» است و ترانه‌ای که «آدم‌ها» نام گرفته و با صدای «داریوش اقبالی» روی صحنه‌هایی از این فیلم خوانده می‌شود.

شعر ترانه بر مبنای سرودۀ بلندی از «فریدون مشیری» است که به سلیقه و هم‌فکری «بیژن شاهمرادی»، (تهیه‌کننده) و «رضا علامه‌زاده»، (کارگردان) انتخاب و مناسب با محتوای فیلم خلاصه شده است.  [ ادامه مطلب . . . ]
 

۲۶ تیر ماه ۱۳۹۰

«هفتۀ خاکستری» واگویۀ بی‌حوصلۀ شاعر است با خود. کلافگی او از رخوتی که بر همه چیز و همه جا حاکم است. دریغ اوست از فرصت‌های خوب از دست رفته و گزارش وقت‌کشی‌های کسالت‌بار و نیمه‌تمام‌ها.

«هفتۀ خاکستری»، دلتنگی شاعر است از «همه»‌ای که با آدم فاصله دارند. فاصله‌ای از اینجا تا نوک کوه. بازتاب حس «در وطن خویش غریب» بودن است و هی‌زدن‌های به خود و دل‌ خود و بلاتکلیفی. پوزخندی است به معیارهای که در جامعه برای «خوشبختی» در تبِ خریدِ «بلیط‌های بخت‌آزمایی» و قرعه‌کشی هفتگی آن در روزهای چهارشنبه جا افتاده.

«هفتۀ خاکستری»، عطش است و انتظارِ رسیدنِ مرغ سقا. گیرم سقاهکِ پیر قصۀ ماهی سیاه کوچولو باشد که
سایه‌ش افتاده رو آب. و در آخر، ملالِ همیشۀ تکرار دوباره‌هاست.

«هفتۀ خاکستری»، تکرار خسته شدن آدم از دست خودش در عصر جمعه‌ای که عمرش به هزار سال می‌رسد. [ ادامه مطلب . . . ]
 

۲۰ تیر ماه ۱۳۹۰
 

یه وختی بود دل که می‌خواس، بهار می‌شد
شب‌های تهرون، پُر عطر یار می‌شد
ماه‌پیشونی رو پُشت‌بوم پرسه می‌زد
خورشید خانوم حرف‌های سربسته می‌زد

اما حالا دنیا پُر از دشمنی‌یه
اونچه که نیست یه قلب دوست داشتنی‌یه

کاری مشترک از: «اسفندیار منفردزاده»، «فرهاد شیبانی» و «سوسن»

در اینجا بشنوید!


۱۰ تیر ماه ۱۳۹۰

سابقۀ نام و افسانۀ «آرش» در ادبیات فارسی

امروز (دهم تیر ماه)، بنا به تقویم اوستایی، «تیرگان» و روز «آرش» است. منظومۀ «آرش کمانگیر» با صدای «سیاوش کسرایی»، همراه با پژوهشی در سابقۀ نام و افسانۀ «آرش» در ادبیات فارسی را در اینجا بشنوید و بخوانید!

 

۲۶ خرداد ۱۳۹۰

نام و یاد «پدر» در ترانه‌های ایرانی

«پدر» اما گرچه در مناسبات اجتماعی حاکم در جامعۀ ما نصیب بیشتری عایدش شده ولی باز نتوانسته در اشعار ادبی دوران ما به اندازۀ «مادر» جایی برای خود باز کند.

جدا از اشعار ادبی که چندان نیست اگر ترانه‌هایی را هم که برای «پدر» خوانده شده، با انبوه ترانه‌هایی که برای «مادر» سروده و اجرا کرده‌اند مقایسه کنیم باز سهم ترانه‌های مادرانه بیشتر است. [ ادامه مطلب . . . ]
 

* * *


 


 | حکایت باقی | روایات راوی | داستان‌سرا | جُنگ صدا | معرفی سایت |