| حکایت‌خانه | ترانه‌ها و خاطره‌ها | روايت حکايت مکتوب | جُنگ صدا | تماس |

شعر و صدای: منوچهر آتشی
موسیقی متن: اسفندیار منفردزاده 


 

تأمل تهمتن بر منازل
برای مریم حسین‌زاده (مختاری)
 

1

به بامداد، روبرویم
بر انحنای افق ایستاده است
واپس نگران،
                 به هیئت کامل بدگمانی
آهوئی
که بهرام‌ها را به مغاره بی‌ژرفا می‌کشاند.

به پسین‌گاه
پریزادی
هراسان از دیدارم
از دالبُر بستر رود
سرازیر می‌شود به جانب نیزار سبز
و آب زلال آن سوتر
تصویری بر می‌تاباند
معوج و مخوف
از عجوزه‌ای که ترسیمش نتوانم کرد.

[تا کجا خواهی رفت
                         ای سر هوسناک!
پریزادی به دامگاهت می‌کشاند و آهویی به چشمه‌سار
اما
کدام را خواهی گزید
وقتی که هردوان به هیئت آهو
                                      یا پریزاد باشند !]


2

بهرام یا کیخسرو
چه یادمان می‌دهد این حکایت‌ها؟

آن‌که جاودانه شده است
بهرام است
              ـ یا کیخسرو ـ
و آن‌که نومید می‌گردد
در حاشیه شهرهای بی‌افسانه ماییم
ماییم
که «جاودانگی» را
در مغاره‌های جادو
افسانه می‌سراییم
و صخره‌ای می‌گذاریم سنگین
بر حفره تاریک روح‌مان
تا کبوتر آزادگی‌اش
پر نکشید در آفتاب
و دود نشود در هوا !


3

مگر چه کسی خواهد آمد
نه دغل‌کارتر از قدیس پیشین
که چنین برهنه و تنها
به یاری دیوانه‌ای
در وادی‌های روح
                     سرگردان شده‌ام؟

آن‌که رفته از او نفرت داشته‌ام
آن‌که آمده از من نفرت دارد
و آن‌که نیامده نمی‌شناسمش
پس چه می‌کنم اینجا
نزدیک بوی دیو و کنار نفس اژدها ؟

زنی زیبا
که خطوط برهنگی‌اش
از روحم عبور کرده
به اردوگاه دیوانم می‌کشاند
و قوچ بی‌گناهی
که به کشتارش کمان کشیده بودم
به آبخوار نجاتم رهنمون می‌شود
چه اتفاق می‌افتاد
 اگر شور نخستینم را
 در ابتدای واقعه فرمان می‌بردم؟

شگفتا
رهانندۀ من
 نه خردم بود نه شوقم.


4

رخشم را جاودان برده‌اند
 بگذار کاووس دیوانه
 هرگز شیهۀ امید بخشی نشنود!

اژدها
در این حوالی بیدار است
و کودکانم هنوز در خوابند و نمی‌دانند
که من در چه سودا و مرحله‌ام.


5

زین و برگم سنگین است
بگذارم و به کاشانه متروکم برگردم .

گلیم نخ‌نمای روحم را
بر داربستی نو بیاویزم
و تارهای سبز خیال
و پودهای قرمز رویا
آرایش کهنگی‌اش کنم .


6

منزل آخرم
در خنکای سایه‌سار همین دره‌هاست
که شبانان گرسنه
                       به تاریکی‌شان
چون اشباح باز نیافتنی اعصار فراموش
نان خشکی به شیر می‌زنند
 و رویای دور دست شهرهای چراغان را
به تسخر و زهرخند بازگو می‌کنند
برای کودکان دیر باور خود.

منزل آخرم در همین رویاهاست
رویاهای فراموش
که با دهان درها و کوچه‌های فراموش
برای کودکان نیامده باز گو می‌شود
و قصه‌های فراموش
که گوشی برای شنیدشان درنگ نمی‌کند.


7

داربستم را
بر چار راه کوچه‌های امروز بیاویزم
و گلیم نخ‌نمای روحم را
به نقش‌های زنده بیارایم.

عبرت
فرزندانم، نواده‌هایم
                        سهراب!
                                 فرامرز!
                                        برزو!
شما
به زمانۀ فرسودگی آیین‌ها زاده شدید
در قلمرو غرورهای نفرینی
از این روست که جگر پرطراوت‌تان
بر انتهای خنجر پدر
در ماه می‌درخشد
تا برق شادی از چشم قد کوتاهان برتاباند
سهراب من!
پادافره سودازدگی‌هامان اینک
بالای خندق خونین،
                       نابرادران
از خنده ریسه رفته‌اند
از رنج پایان ناپذیر «ما»


جم و ریز، فروردین 69
از مجموعۀ «گندم و گیلاس»

 * * *

پانویس:

در نگارش و تایپ اول این سروده، آن را از روی صدای شاعر پیاده کرده‌ بودم. همزمان با انتشار، در پانویس آن نوشته بودم:
«شاید از شما و کسانی که اتفاقا و از سر تصادف از این گذر رد می‌شوند، باشد کسی که احیانا در کنج قفسۀ کتابخانه‌اش مجموعه اشعار «گندم و گیلاس» از «منوچهر آتشی» را هم داشته باشد و حوصله کند و چیدمان و تقطیع درست سطرهای این شعر را بنویسد که کار را تمام کرده باشیم و با کمک شما در شکل درست آن به‌یادگار بماند برای همۀ ما.»

از خوانندۀ بزرگواری به نام «محسن بزرگمهر» ایمیلی رسید و همراه آن چهار فایل اسکن شده از صفحات کتابی که این سروده در آن چاپ شده بود.

چیدمان و شکستگی سطرها و علایم فاصله را دوباره بر پایۀ نمونۀ این نسخه تنظیم کردم.
از همدلی و همکاری «محسن بزرگمهر» سپاسگزارم و وامدار مهر او هستم.

 * * *

از «منوچهر آتشی» در این سایت:

● «ظهور»، شعری از و با صدای شاعر
 

* * *