| فهرست | روایاتِ راوی | حکایاتِ باقی | گنجۀ صدا |

کلام و صدا: اخوان‌ثالث ـ موسیقی: فریدون شهبازیان
(صدای شاعر، تولید کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان)

پیشینۀ ضبط و انتشار صدای شاعران معاصر در دکلمۀ سروده‌های از خود‌ به نیمۀ دوم دهۀ پنجاه می‌رسد. امری که به ابتکار «احمدرضا احمدی» در «کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان» شکل گرفت.

از جمله اولین مجموعه‌هایی که در آن سال‌ها با عنوان «صدای شاعر» منتشر شد، یکی هم سروده‌هایی از «اخوان ثالث» با صدای خود او بود. این مجموعۀ قدیمی و کمیاب را در شکل نوشتاری و شنیداری آن بخوانید و بشنوید.

* * *

غزل 3

آنجا بگو تا کدامین ستاره‌ست
که شب‌فروز تو خورشید پاره‌ست؟

* * *

پرستار

نشسته در کنارم، اشک بارد شب.
من این می‌گویم و دنباله دارد شب.

* * *

باغ من

آسمانش را گرفته تنگ در آغوش
ابر؛ با آن پوستین سردِ نمناکش.

* * *

قاصدک

ابرهای همه عالم شب و روز
در دلم می
گریند.

* * *

زمستان

تگرگی نیست، مرگی نیست.
صدایی گر شنیدی، صحبت سرما و دندان‌ست.

* * *

آواز کرک

خوشا با خود نشستن، نرم‌نرمک اشکی افشاندن،
خوشا پیمانه‌ای، دور از حریفان گران‌جانی.

* * *

دریچه‌ها

نه مهر فسون، نه ماه جادو کرد،
نفرین به سفر، که هرچه کرد او کرد.

* * *

پیوندها و باغ

ای درختان عقیم ریشه‌تان در خاکهای هرزگی مستور،
یک جوانه‌ی ارجمند از هیچ‌جاتان رُست نتواند.

* * *
 

سروده‌های «اخوان‌ثالث» در ترانه‌های ایرانی

«مهدی اخوان‌ثالث» (م. امید)، شاعر بود، ولی ترانه‌سرا نبود. به کلام دیگر، او شعری برای اجرا به شکل ترانه نسرود. آنچه اما بر اساس شعر یا بخشی از سروده‌ای از او خوانده شده، همه از سر انتخاب و ذوقِ هنرمندانی بوده است که کلام اخوان را برای ترانه‌شان برگزیده‌اند. گاهی البته با اجازه و رواید شاعر، و گاه نیز بی آگاهی و رخصت او.

مجموعه‌ای از اشعار «اخوان‌ثالث» را در ترانه‌های ایرانی بشنوید!

* * *

«زمستان»، در دی‌ماه سال 1334، از قلم «مهدی اخوان ثالث» (م. امید) تولد یافت و دی‌ماه سال (1389)، پا به پنجاه و پنج سالگی گذاشت. این شعر در زمان سرودن از سوی شاعر به «احمد شاملو» تقدیم شده بود، سال بعد در مجموعۀ شعری به همین نام منتشر شد.

مجموعه‌ای از ترانه‌های «زمستان» را در اینجا بشنوید!

* * *

شعر «قاصدک» آخرین سروده از مجموعۀ «آخر شاهنامه» است. شهریور امسال (1390)، پنجاه و دو ‌سال  از سرودن آن گذشت. با این‌که «مهدی اخوان ثالث» این شعر را برای خوانده شدن به‌شکل ترانه نسروده بود ولی چنان مورد پسند اهل موسیقی واقع شد که بعدها چند اجرای متفاوت با صدای خوانندگان مختلف از آن ساخته و اجرا شد.

مجموعه‌ای از ترانه‌های «قاصدک» را در اینجا بشنوید!

* * *

 

همراه با متن، دکلمۀ شعر «فریاد» را با صدای «مهدی اخوان‌ثالث»، همزمان بر اجرای همین سروده، با صدای «محمدرضا شجریان» بخوانید و بشنوید!.

در اینجا بشنوید!

* * *

دو دو بیتی از سروده‌های «مهدی اخوان‌ثالث» را با آواز «صدیق تعریف» [در اینجا] بشنوید! متن و هر هفت سروده در قالب دو بیتی را نیز [در اینجا] با صدای شاعر بخوانید و بشنوید!


* * *

 


| فهرست | روایاتِ راوی | حکایاتِ باقی | گنجۀ صدا |